CULTUURWETENSCHAPPEN -- FRIEDRICH NIETZSCHE

Friedrich Nietzsche

Fernando Pessoa

Queen Elizabeth I en John Dee

Motto.

" When infancy and childhood are past, the choice of  a  future way begins to present itself to young men as a problem. Having hesitated for some time at the crossroads of their wavering judgement, they at last come to a decision. Some ( who have fallen in love with TRUTH and VIRTUE ) will for the rest of their lives devote their energy TO THE PURSUIT OF PHILOSOPHY, whilst others ( ensnared by the enticements of THIS WORLD or burning WITH A DESIRE FOR RICHES ) cannot devote all their energies to a life of pleasure and profit..... "

JOHN DEE,  ° 1527 - + 1609, raadgever van Elizateth I, veelzijdig wetenschapper, niet alleen een filosoof... studeerde in Cambridge en Leuven.

" Dat is de hoogste vorm van ASCESE. De enige. Zonder geloof en zonder GOD.

  God ben ik. "

Fernando Pessoa , ° 1888 - + 1935. Citaat uit zijn magnum opus " het boek der rusteloosheid ". Het onvolprezen meesterwerk van de Portugese literatuur - zie ook Lissabon, stad gelegen aan de Taag.

Nietzsche over het scheppende en het destructieve vermogen van de mensen.

" In de mens zijn SCHEPSEL en SCHEPPER verenigd : in de mens is stof, brokstuk, overvloed, leem, slijk, onzin, chaos ; maar in de mens is ook schepper, de kunstenaar.... "

Alzo sprak ZARATHUSTRA, p. 23. Boek geschreven om zich te onderscheiden van de massa, de kudde. Opgedragen aan hen die mede willen scheppen, "allen en niemand ", zij " die nieuwe waarden op nieuwe tafelen schrijven ".... Puntig geschreven, af en toe verrassend, toch na een tijdje te voorspelbaar; (zie fundamentele kritiek J.K.)

Vragen.

1. Voeten socioculturele sl., doelstelling 1 en 7. wederzijdse interactie tussen deelsystemen

2. 1. Bespreek volgende quote : " Lezers van mijn vroegere geschriften wil ik uitdrukkelijk verklaren dat ik de metafysisch-artistieke opvattingen, die daarin op alle wezenlijke punten overheersen, heb opgegeven : ze zijn aangenaam , maar onhoudbaar. " Zomer van 1877

    2. Belicht de tegenstellin Apollonisch - Dionysisch levensbeeeld.

    3. Verklaar de quoate : " blijf de aarde trouw "

3. bespreek VIJF relevante momenten uit het leven van Friedrich Nietzsche. ( 1844 - 1900 )

   3.1. Verklaar de zin : FN wordt de filosoof met de hamer genoemd.

OEUVRE.

4.1. Leg uit : Alzo sprak Zarathustra

   2. De antichrist

   3. Genealogie van goed en kwaad

   4. Ecce Homo

5. 1. De Ubermensch

    2. de kwalijke rol van Elisabeth Nietzsche,experiment van Paraguay en de poging tot recuperatie van A.H. ( één van de grootste pogingen tot vervalsingen uit de cultuurgeschiedenis)

    3. ressentimentsmoraal / haat tegen de priestersklasse

6. Incident van 1888 - Turijn

7. GLOBALE EVALUATIE FN

   1. + en -

   2. welke denkers werden door hem beïnvloed ?

   3. welke denkers hadden invloed op F.N. ?

    4. Waarom vindt Jan Kerkhofs uit Hasselt (s.j., ° 1924 ) hem een bedenkelijk filosoof.

        Leg uit : het boek " TROUW ".

    5. HOe interpreteert de pastoor Jozef van de Wiele ( K.U. Leuven) het oeuvre van F.N.

        bespreek zijn  studie : F.N. de lof van het leven en de waan van de waarheid".

Tot slot nog dit.

" Ik weet niet eens of deze innerlijke ruimte niet slechts een nieuwe dimensie van de andere zal zijn. Misschien komt het wetenschappelijk onderzoek van de toekomst tot de ontdekking dat alles een dimensie van dezelfde ruimte is en dus stoffelijk noch geestelijk is. In de ene dimensie zouden wij als lichaam leven, in de andere als ziel. En misschien bestaan er nog meer dimensies waar we als andere, even reële dingen leven. " Fernando Pessoa.

GLOBAAL OVERZICHT CULTUURWETENSCHAPPEN, 5-huw.

Mao Tsetung

Deng Xiaping

Plato

Aristoteles

Patricia De Martelaere

Guido Vanheeswijck

Umberto Eco

Jef Ulburghs

  

" Het kan me niet schelen of het een witte of een zwarte kat is. Het is een goede kat zolang hij muizen vangt. " Deng Xiaoping, Chinees staatsman, ° 1904 - + 1997. Zijn beroemdste politieke quote ooit.

Vanaf Plato tot en met in de hedendaagse wijsbegeerte is nagedacht over het idee van het GOEDE. Het idee van het BONUM COMMMUNE - gemeenschappelijke goede - ( Thomas Van Aquino ) blijft ook in 2011 overeind. Mits enige inspanningen moet het mogelijk zijn deze ideeën binnen het bereik van hedendaagse jonge mensen - scholieren en studenten - te brengen.

De filosofie is een taalspel gericht op het verkennen van bredere horizonten ( kennis, zingeving, ideeën, ratio, ethiek, ultieme gronden, etc... ) Deze wetenschap is uitermate zinvol voor een tijdperk dat enigszins wordt bedreigd door processen als vervlakking, mediatisering van het bewustzijn,globalisering, consumentisme, lusteloosheid, luiheid en gemakzucht.

Ik kon verder kijken, omdat ik mocht leunen op de schouders van de grote meesters.

Rik Umans, zondag 3 april 2011.

Aan de lln. van 5-HUW , Bokrijk / Genk.

Het einde van het schooljaar 2010 - 2011 komt er met rasse schreden aan.

Nu staan we deze week  voor een belangrijk moment, de culturele dagen in Bokrijk ! Toepassingsmoment op basis van het vak " project ". Presentaties aan de andere afdelingen van de school.

Nadien volgt de welverdiende Paasvakantie 2011.

Om de eindexamens goed voor te bereiden en om onaangename verrassingen -zoveel als mogelijk -  uit te schakelen, bied ik u vandaag volgend overzicht van het vak cultuurwetenschappen - voorjaar 2011 - aan.

Het is geraadzaam deze thema's al eens grondig te overlopen tijdens de vakantie. Filosofie is geen saaie wetenschap die men snel voor het examen effen van buiten dient te leren, om nadien zo snel mogelijk te vergeten... Nee, het is een manier van leven /denken/handelen. Onze geest kan men via deze wetenschap verfijnen en verruimen, dit op permanente basis. Het streven naar wijsheid en verdieping zou ons iedere dag van ons leven moeten begeesteren.

Op woensdag 27 april 2011 a;s. wordt een uitstap naar het Vlaams parlement aangeboden. (brief volgt nog ) Filosofen denken ook na over de RES PUBLICA, de publieke zaak. Een bezoek aan een tentoonstelling , De Keyser, wordt die dag ook aangeboden.Tuymans of Miro behoren ook tot de mogelijkheden.

Op vrijdag 27 mei a.s. krijgt u dan een laatste klein rapport in handen.

Voor de sportievelingen onder ons : zondag 29 mei. 20 kilometer van Brussel; Mens sana in corpore sano, een gezonde geest in een gezond lichaam.

Aanvang eindexamens : woensdag 8 juni 2011

Eindrapport voor de geslaagden : donderdag 30 juni 2011 a.s.

Een A-attest voor die dag moet het einddoel zijn voor u allen. Werk iedere dag aan het bereiken van dit belangrijk doel !!! Een verwittigd mens is er twee waard.

Voor het vak CULTUUR dient u volgende thema's GRONDIG  te beheersen.

Thema 1. Jaaroverzicht 2010.

              Op basis van de systeemtheoreticus Niklas Luhmann werden een aantal deelsystemen van onze wereld /maatschappij besproken. Aan de hand van de dagelijkse lectuur van DE METRO - een goudmijn voor HUW - kan u  deze trends iedere dag wat opvolgen.

Denk ook aan het element onvoorspelbaarheid. Onverwachte gebeurtenissen. Vb. de recente rampen in Japan, oorlog in Libië. ook in België kunnen ze er zich de volgende weken en maanden nog rare dingen voordoen. vb. zondag 5 juni a.s. ???? Elections ....

Thema 2. LEREN FILOSOFEREN met LUC Bouckaert.

concepten , plus het grote voorbeeld van Marx, Illich, Lévinas en Louis Dupré

Thema 3. PDM ( 1958 - 2009 ) over liefde, kunst en .... de dood.

Belangwekkende Vlaamse filosofe, die spijtig genoeg té vroeg is gestorven.

Het verlangen naar ontroostbaarheid ?

Thema 4. Guido Van Heeswijck over ' actief pluralisme '.

De bekendste Genkenaar binnen de academische ruimte van Vlaanderen.

Momenteel cultuurfilosoof aan de Universiteit Antwerpen

Thema 5. UMBERTO ECO, ° 1932.

               Italiaans semioticus en romanschrijver van o.m. "de naam van de roos " en "de begraafplaatsen van Praag "

Thema 6. Rooie Jef,

               ( 1922 - 2010 ).

               Basiswerker, priester en politicus.

               Een andersglobalist avant la lettre. Een groot én goed mens, met af en toe wat kleine kantjes.

Thema 7. Taak Aristoteles.

               zie uw handboek Joep Dohmen, " Over levenskunst ". Ambo / Amsterdam, 2002.

               U dient de grote lijnen van deze taak te kennen voor het eindexamen 2011,

               plus toepassingen uit DE METRO.

               Gouden tip: tracht overal "het juiste midden " te vinden. vb. ernst / ironie

               Zie ook I. Kant ( 1724 - 1804 ) : " de filosofie heeft me niets opgeleverd, maar wél veel bespaard .... "

Thema 8. Waarden en cultuur.

               Kleine klastaak n.a.v. de VASTEN 2011. Zesde jaar genoot het voorrecht een indrukwekkende getuigenis uit BURUNDI te aanhoren.

Eind april en in de loop van de maand mei 2011 worden nog een vijftal thema's aangeboden.

I.KANT, Friedrich Nietzsche ( 1844 - 2010 ) , Martha Nussbaum, het KZT-model, etc.....

Veel moed, en alvast veel succes toegewenst voor de CULTURELE DAGEN 2011.

VERBA VOLANT, SCRIPTA MANENT !!!!

Amicus PLATO, sed magis amica VERITATIS !!!! Ik wil best een vriend zijn van Plato, maar DE WAARHEID is me meer genegen.

Codes Leerplan VSKO: ...

GUIDO VANHEESWIJCK over " actief pluralisme " -- Cultuurwetenschappen 5 - HUW. Thema 4, voorjaar 2011

Guido Vanheeswijck

Thomas More

Desiderius Erasmus Roterodamus

"de weg heeft altijd een einddoel "

" Elke zoon moet door zijn moreel gedrag zijn eigen ring waardig blijven en tegelijk het gedrag van de ander en de mogelijkheden inherent aan dat gedrag erkennen. Die zonen kunnen vrijzinnig humanist, boeddhist, moslim, jood, christen of agnost zijn. "

Guido Van Heeswijck, Centrum Pieter Gillis, 2008.

1.1. Verklaar het concept : academische  ruimte

   2. Bespreek de achtergronden van de beroemdste Genkenaar binnen de academische ruimte van Vlaanderen. leg uit : centrum Pieter Gillis

   3. Wie is de bekendste Genkenaar binnen de politieke ruimte van Vlaanderen ?

   4. zelfde vraag , binnen de populaire cultuur.

2.1. Verklaar de filosofische slogan : fides et ratio, fides quaerens intellectum.

   2. Hoe gebruikt Guido dit principe ?

   3. pas toe : het hedendaagse Congo - FDB

   4. boek Ann De Craemer over Iran

   5. therapeutische studie van Henri Nouwen " Eindelijk thuis

2.1. Bespreek zijn voornaamste studie " Lachen om de wereld" .

   2. verklaar het belangrijke concept : INTERTEXTUALITEIT;

   3. waarom refereert Guido op een uiterst positieve wijze naar denkers als

       ARISTOTELES, ERASMUS en MILAN KUNDERA ?

   4. Verklaar de zin : de waarheid is altijd een gesitueerde waarheid / verantwoordelijkheid.

3.1. geef een toepassing van theorie. Metro, binnenlandse situatie

   2. zelfde vraag : Metro, buitenlandse situatie.

4.1. leg uit : culturele fondsen Vlaanderen

   2. verklaar : verzuiling / ontzuiling

   3. Davidsfonds

   4. Vermeylenfonds

   5. Willemsfonds

   6. Masereelfonds

   7. waarom komt Guido vooral op voor het Davidsfonds ? leg uit : kinderuniversiteit.

5. 1. Bespreek zijn boek " Verlossend inzicht " ( Uitgeverij Averbode )

    2. Waarom is deze studie niet echt bekend geworden binnen de filosofische ruimte van Vlaanderen ?

6. 1. bespreek zijn boek " Tolerantie en actief pluralisme ".

    2. verklaar de ondertitel van dit essay : " de afgewezen erfenis van Erasmus, More en Gillis ".

    3.Leg uit : 1648, Vrede van Westfalen. voor en nadelen, oof filosofisch gezien.

    4. situatie nu ? Europa en de zoektocht naar een dieper zelf.... zie ook MONNET, thema EU, Gedrag 6-huw - 2011 / 2012.

    5. Bespreek een bijzonder geslaagd voorbeeld van actief pluralisme. Herdenking en huldiging van "Brusselse straatdoden " - gothische zaal, stadhuis van Brussel.

7.1. Bespreek kort zijn studie : "Voorbij het onbehagen. Ressentiment en christendom ".

   2. Het belang van " Heilige plaatsen" (zie studie van Walter Weyns,U.A.)

8. Slotevaluatie, zie ook soortgelijke vraag LB en PDM.

   Waarom is Guido vrij bekend binnen het kleine wereldje van de Vlaamse filsofie ? Bespreek zijn rolmodel MAX WILDIERS.

   

Codes Leerplan VSKO: ...

                       

ARISTOTELES.-- TAAK II. CULTUURWETENSCHAPPEN 5-huw

" Wat Aristoteles vertelde in 350 voor Christus blijft ook in 2011 waardevol voor de scholieren. Kennis steunt op wat in het verleden is opgebouwd  en ontstaat niet in een vacuüm. De obsessie vor nieuwigheden, gadgets, trucs en snoepjes heeft ons afgeleerd te onderscheiden wat echte verandering is. "

FRANK FUREDI, Brits socioloog, Canterbury. TERTIO, 2 februari 2011, jaargang 11, nr. 573

Het  grootste onheil van onze tijd, die niets rijp laat worden, dunkt mij dat men het volgende ogenblik het eraan voorafgaande opeet, de dag per dag verdoet en zo van altijd van de hand in de tand leeft, zonder iets tot stand te brengen. We hebben immers al kranten voor elk tijdstip van de dag :; een slimmerik zou er vermoedelijk nog wel het een en het ander aan kunnen toevoegen..... Daardoor wordt alles wt eenieder doet, uitvoert, verzint, ja van plan is, de openbaarheid binnengesleept.

JOHANN WOLFGANG von GOETHE, Duits filosoof en schrijver,( 1749 - 1832 ) Het citaat dateert van 1821.

Iedereen maakt de taak ALLEEN. Een gedrukte of geschreven versie van uw taak wordt afgegeven tegen DONDERDAG 24 FEBRUARI a.s. Er staan dertig punten op deze tweede taak. Wie de taak te laat afgeeft, krijgt gewoon een nul op dertig.De punten van deze taak komen op het RAPPORT van vrijdag 1 april 2011 a.s. ('s Avonds is er dan ook een OUDERCONTACT voor het vijfde jaar)

A short reminder. Taak I ging over een klassieke tekst van EPICURUS ' Brief aan Menoikeus '. Handboek Joep Dohmen, 2002, pp. 50 - 55.

Deze taak gaat over ARISTOTELES, tekst handboek, pp. 39 - 49.

U verzamelt ook alle Metro's die in de klassen die bij het vak CUW worden uitgedeeld. Dit tussen maandag 14 /02 en di 22/02. Op woensdag 23/02 kan u dan rustig de vragen die betrekking hebben op de ACTUA VAN 2011 oplossen. Vb. de historische dag donderdag 18/02;;;; wereldrekord van België.??!!

1.1. Druk een foto af van Aristoteles

   2. Verklaar de zin : we moeten iedere dag ons karaker juist ontwikkelen.

2. Bespreek het onderscheid ts. emoties, houdingen en vermogens.

3.Waarom vindt Aristoteles "innerlijke houdingen" van fundamentaal belang voor de mens ?

4.1. Verklaar de quote : " het gelijke deel is een soort midden tussen een teveel en een tekort ".

   2. HUW ! Waarom kan men dit principe niet blindelings toepassen op het gedrag van de mens ?

   3. Pas toe : op de histrorische datum van donderdag 18/02

   4. Wat zou hier het " juiste midden " kunnen zijn ? max. 6 lijnen

5. Waarom noemt ARISTOTELES " voortreffeliojkheid" een grote deugd ?

    1.- Wat setlt hij ivm overspel ?

    2. Geef een vb. van voortreffelijke gedrag uit uw eigen leven . ( 5 lijnen )

        Bespreek ook een aandachtspunt in uw eigen leven. ( 5 lijnen)

6.1. Wat stelt A. ivm de omgang met geld.

   2.  Zelfde vraag op vlak van emoties.

   3. zoek een dossier op in de Metro dat betrekking heeft op EMOTIES en schrijf een deskundige commentaar op basis van het woord juiste midden.

7.1. Welke praktische adviezen geeft deze grote filosoof om " in het midden " uit te komen ?

   2. Waarom is dit een ZEER ZWARE OPGAVE voor vrijwel iedere mens ?

8.Zie citaat GOETHE.

   1. Welk thema van de laatste tien dagen vindt u écht relevant ? 6 lijnen.(vraag op te lossen op woensdag 23/02)

   2. Welk dossier is dan weer absoluut betekenisloos ?

   3.Zoek op dossier GEERT WILDERS - wat is hier het 'juiste midden ' ?

9. Afsluitende vraag. Wat vond u goed en minder goed aan deze tekst van Aristoteles ?

veel succes,

Rik Umans

Codes Leerplan VSKO: ...

CULTUURWETENSCHAPPEN - 5-huw. THEMA III : PATRICIA DE MARTELAERE OVER KUNST, LIEFDE..., GOD en DE DOOD

Patricia De Martelaere

David Hume

Soren Kierkegaard

Milan Kundera

Motto

" Het resultaat beïnvloedt echter de oorzaak met terugwerkende kracht. Algemene vereenzaming veroorzaakt GRAFOMANIE, maar massale grafomanie bevestigt en vergroot tevens algemene vereenzaming. De ontdekking van de boekdruk maakte het destijds de mensen mogelijk met elkaar te communiceren. In een tijd van algemene grafomanie zal het schrijven van boeken een tegenovergesteld betekenis krijgen : een ieder is omsingeld door zijn letters als door een spiegelwand die geen stem van buiten doorlaat. "

MILAN KUNDERA, Tsjechisch schrijver. HET BOEK VAN DE LACH EN DE VERGETELHEID. Parijs, 1983. ( Elfde druk in het Nederlands, 2000, Ambo / Anthos Uitgevers, Amsterdam )

1.1. Belicht de academische achtergronden van Patricia De Martelaere, een Vlaamse filosofe, ( 1957 - 2009 ).

   2. Bespreek haar debuut als schrijfster " Nachtboek van een slapeloze ".

   3. Bespreek ook het symbolische belang van de cover, René Magritte.

2.1. Het filosofische veld in Vlaanderen, H.I.W.. bespreek haar doctoraat over DAVID HUME

   2. Leg uit het concept : scepticisme

3.1. Verklaar het concept : essay

   2. Waarom werkte ze altijd met paradoxen - filosofisch gezien.

   3. Verklaar de titel van haar essaybundel " Een verlangen naar ontroostbaarheid ".

   4. Bespreek ook het symbolische belang van de cover, Fernand KNOPFF

   5. Leg uit : evocatief taalgebruik ( leg de link met het kritische citaat van Milan Kundera )

   6. Waarom was PDM dus een uniek figuur binnen het (kleine ) Vlaamse filosofenwereldje ?

4.1. Verklaar het concept : dialectiek

   2. Leg uit : drie constitutieve realiteiten in het leven : kunst - religie - liefde

   3. waarom (zie ook vraag 2.2.) noemt ze deze realiteiten ook deels IMAGINAIR ?

5.Bespeek de theorie van PDM op vlak van

   1.- Kunst

   2.- Religie

   3.- Liefde

6.1. wat schrijft ze in haar essay over de beperkende effecten van het te excessief bijhouden van een dagboek ?

   2. wat vindt ze van de psycho-analytische theorie van SIGMUND FREUD ?

   3. waarom heeft Patricia ook veel bewondereing voor de Deense existentiefilosoof SOREN KIERKEGAARD.

   3. UW MENING. zie ook vraag 5. wat vindt u in uw persoonlijk het belangrijkste als " constitutieve realiteit " : kunst, religie, liefde.... ontwikkel een argumentatie .

7. 2011. Waarom is het Vlaams - Nederlandse genootschap " DE BUREN " gestart met een actie om de nalatenschap van PDM niet verloren te laten gaan ? ( "aan de vergetelheid te ontrukken ...")

8. Eindevaluatie van dit thema.

Codes Leerplan VSKO: ...