" In de loop der jaren is men mij meer en meer gaan beschouwen als een politicus, terwijl ik het toch nooit echt heb willen zijn. Ik heb me gemoeid met de filosofie - maar wie kan me nu, ernstig gesproken, beschouwen als een filosoof ? In het theater, mijn beroep, ben ik evenmin een echte specialist. Ik heb er bewust voor gekozen om een bewogen bestaan te leiden, maar terzelfdertijd streefde ik slechts naar kalmte. Hoe is het mogelijk dat ik vanuit deze kern van bizarre contradicties toch een heel leven heb kunnen leiden, dit zelfs, zo zegt men me toch, met enig succes ..... ? "
V.H.
Enkele gegevens uit zijn bestaan.
° 5 oktober 1936, afkomstig uit de hoge burgerij van Praha
Vaclav maakt zijn studies niet af en werkt een tijdje als machinist
Begin van de jaren zestig : artistiek directeur van het gezelschap NA ZABRADLI ( 'Op de barricade ')
In dit decennium , wegbereider van de zgn. ' Praagse lente ', eerste problemen met de overheid
1968 : neerslaan van de Praagse lente , opstand geleid door Alexander Dubcek, neergeslagen door de SU en
de troepen van het Warschawpact
jaren zeventig : oprichter van de ondergrondse muziekband ' Plastic People ' en geestelijke leider van de dissidentenbeweging ' Charta ' 77 '.
omwille van zijn dissidente activiteiten tegen de communistische overheden van zijn land wordt Vaclav veroordeeld tot 12 jaar gevangenisstraf, waarvan hij effectief 5 jaar in de cel heeft gezeten
in de gevangenis werkt hij aan de teksten van zijn boek ' Brieven aan OLGA '. (zijn eerste vrouw)
in december 1988 wordt Vaclav opnieuw opgesloten , dit keer wegens 'oproepen tot destabilisering van de Republiek '. onder druk van de internationale publieke opinie komt hij vrij snel terug vrij
29 december 1989 - 20 juli 1992 : eerste vrij verkozen president van de toen nog verenigde landen Tsjechië en Slovakije. Quote uit die dagen : ' Ik verkies diegene te zijn die de koningen maakt , veel liever dan zélf koning te zijn...'
1993 : splitsing van het land in twee onafhankelijke staten (één van zijn grote politieke ontgoochelingen )
2 februari 1993 - 2 februari 2003 : eerste president van het nu onafhankelijke Tsjechië.
begin van een felle politieke strijd met Vaclav Klaus, huidige president van Tsjechië. Klaus wilde volgens Havel mensen herleiden 'tot simpele voortbrengers van winsten'.
als intellectueel wordt Havel meer en meer vergeleken met THOMAS MASARYK, socioloog en president van het land in de periode tussen W.O. I en W.O.II. beide filosofen-koningen kwamen op voor een humanisering van de maatschappij en een consolidering van een échte democratie, wars van totalitaire regimes ( communisme en fascisme )
de laatste twintig jaar van zijn leven hield Vaclav zich bezig met het geven van lezingen en het stimuleren van het culturele debat in Tsjechië en op andere plaatsen van onze wereld.
18 december : Overlijden van Vaclav Havel in Hradecek, binnenland van Bohemen.
Vaclav zag zichzelf vooral als een taalkundige, een woordkunstenaar, een dramaturg die in het verlengde van zijn grote voorbeelden FRANZ KAFKA, SAMUEL BECKETT en EUGENE IONESCO de mechanismen van ieder machtssysteem in vraag wilde stellen. Vrijwel ieder systeem is er volgens hem in min of meerdere mate op gericht de leugen en het valse compromis tot normaliteit uit te roepen. Een niet onbelangrijk detail : hij hield ervan dat zijn theaterproducties werden opgevoerd in achterzaaltjes van cafés en drankgelegenheden ! " Ik leefde niet om te schrijven, maar ik schreef omdat ik leefde ".
Als president bleef hij eenvoudig,hij ging op vaste tijdstippen in volksrestaurants eten in de buurt van de BURCHT. Hij sprak over zijn liefde voor de muziek van de Rolling Stones en Frank Zappa. Op de Burcht van Praha maakte hij stiekem een ritje in de Rolls Royce van de Britse koningin..
De filosoof JAN PATOCKA ( 1902 - 1977 ) hielp Havel om het totalitaire in verschillende systemen ( communisme, fascisme, extreem nationalisme, technocratie, groei om de groei ) te onderkennen.
Volgend citaat vind ik representatief voor de uitzonderlijk veelzijdige mens die Vaclav Havel toch geweest is.
" Alles is begonnen met het verklaren van de geschiedenis vanuit één enkel aspect, met het verabsoluteren van dit aspect en ten slotte met het herleiden van de gehele geschiedenis tot dit ene aspect : de opwindende veelzijdigheid van de geschiedenis werd vervangen door een overzichtelijk spel van ' historische wetmatigheden', ' maatschappelijke groeperingen' en 'productieverhoudingen', begrippen die iedere ordelievende sciëntist als muziek in de oren klinken. Dit spel heeft echter precies dat aan de geschiedenis ontnomen wat het leven van de mens structureert, namelijk DE TIJD, en daarmee ook de geschiedenis zelf en dus de story. En de story nam toen ook zijn twee belangrijkste polen met zich mee naar het rijk der onbeduidenheid : DE UNICITEIT en de POLYINTERPRETABILITEIT. En aangezien het geheim van de story slechts het onder woorden gebrachte geheim van de mens is, begon de geschiedenis langzamerhand haar menselijke gestalte te verliezen. De uniciteit van de menselijke schepping diende alleen nog maar ter opluistering van de historische wetten en de spanning van het concrete gebeuren werd verwezen naar het rijk der toevalligheden en was als zodanig de aandacht van de wetenschap niet waardig. Geschiedschrijving veranderde in verveling. "
V.H., 1989.
Praha, Carolusbrug, de laatste reis van Vaclav, dec.2011
Kort verslag van de religieuze plechtigheid.
Na Kerstmis wordt de urne met de assen van Havel bijgezet in het familiegraf - wijk Vinohrady - , plek waar ook zijn eerste vrouw OLGA begraven ligt.
