DIVERSITEIT EN CONFLICT -- LUC HUYSE OVER SPANNINGSRELATIE TUSSEN RECHT EN RECHTVAARDIGHEID

Luc Huyse

Niklas Luhmann

Nelson Mandela

Desmond Tutu

Harry Mulisch

Vragen.

A little tribute to Harry Mulisch, ( 1927 - 2010 )

" De laatste keer dat mijn mederedakteur door een geüniformeerde was geslagen, was in het

koncentratiekamp Dachau geweest. Wij gingen dus naar het politiebureau om ons te beklagen. Daar moesten we wachten op een gang, waar opgewonden agenten heen en weer liepen, en onophoudelijk langharige jongens naar binnen werden geduwd. Wat later kwam de chef van dat Bureau binnen ; hij was in burger en in zijn rechterhand had hij een gummiknuppel, die hij na een tijdje in zijn binnenzak stopte. Ik deed het woord en zei, dat wij zonder aanleiding geslagen waren. Waarop de hoofdinspekteur :

' Dat zult u dan wel verdiend hebben, meneer Mulisch. Er uit.'

Bericht aan de rattenkoning. Amsterdam, De Bezige Bij, 1966.

1.- Leg uit : benadering van het juridische veld door een rechtssocioloog.

2.- Geef uitleg : academische achtergronden van Luc Huyse, rechtssocioloog KU Leuven, nu emeritus.

3.1. Bespreek zijn essay : Alles gaat voorbij, behalve het verleden. Licht zijn grondstellingen omstandig toe.

   2. Verklaar zijn quote : " schuld is een veelkoppige draak . " (zie copie lessen)

   3. Leg de link met het oeuvre van de grote Duitse systeemtheoreticus Niklas Luhmann.

   4. Verklaar de ontroerende zin : " de getuigenis van NOMONDE CALATA legde de ziel van Zuid-Afrika bloot ". toon aan hoe ook illusies - waanvoorstellingen gedrag kunnen bepalen...(zie copie lessen )

   5. rechbank VN - Den Haag. bespreek voor-en nadelen

       waarom is het goed dat de Belgische wet tegen  de vervolging van genocides is afgeschaft ?

4. Bespreek volgende boeken van Luc Huyse.

   1. De gewapende vrede

   2. De politiek voorbij

   3. De verzuiling voorbij

   4. De lange weg naar Neufchâteau

   5. Zijn voorlopig laatste boek , geschreven samen met Jos Bouveroux , " Het onvoltooide land ".

5. bespreek in grote lijnen de structuur van het Belgisch rechtssysteem uit.Verklaar  : verschil /  spanningsrelatie administratie - show, leg de link met de controverse met Jef Vermassen.

6. ACTUA - zie Metro.

   Bespreek de grote lijnen van de volgende processen.

   1.- parachutemoord

   2. de Marollenmoord

   3. kindermoorden

   4. leg uit : de opkomst van de vierde mecht - de MEDIA - binnen de wereld van het gerecht en justutie.

7.1. waarom kreeg Luc Huyse terecht de Dexiaprijs voor het wetenschappelijke werk rond schuld en wraak.

   2. waarom is Luc een uniek figuur binnen de Vlaamse sociologie ?

   3. wat stelde hij onlangs op Radio 1 ivm de Belgische federale crisis ?

8. La finitude, leg de link tussen het overlijden van Harry Mulisch - najaar 2010 - zie citaat en dit thema.






Codes Leerplan VSKO: ...

DIVERSITEIT EN CONFLICT - SOCIALE PSYCHOLOGIE, wetenschap van de kleine groep

Harry Harlow

Abraham Maslow

Stanley Milgram

Jef Nuttin

VRAGEN VOOR DEZE LESEENHEID - 6HUW.

" Voor mij is vertrouwen de belangrijkste inbreng van de begeleider / begeleidster. Hij / zij mag ook fijn invoelend zijn. Hij zal, hoop ik, deelnemen met zijn eigen gevoelens ( erkend als zijn /haar voelens, niet geprojecteerd op de ander ). Hij / zij mag zich op het spel zetten en eigen zwakheden en problemen uiten. Hij / zij mag werkwijzen aan de groep voorleggen waarvan hij / zij denkt dat ze nuttig zijn. "

Carl R. ROGERS, Freedom to Learn, Ohio, 1969.

1.a. leg uit : verschil tussen de benadering van de sociologie, de sociale psychologie en de psychologie. geef telkens een uitgewerkt vb. (zie ook studie J. VAN LEENT, Sociologgie, psychologie en sociale pschologie ( Het Spectrum, Utrecht, 1980 )

Studie op 3 analyseniveau 's

  b. belicht de achtergronden van Jef Nuttin, Jr. tegen de achtergrond van deze strijd .

      bespreek ook zijn boek, overzichtsstudie. (zie cover )

  c. verklaar het onderscheid materieel en formeel object van wetenschap.

2.a. Situeer het beroemde experiment van Stanley Milgram ( 1974 )

   b. Bespreek enkele resultaten van dit beroemde, maar ook omstreden experiment.

   c. Waarom geeft de Duitse denker Erich Fromm felle kritiek op dit experiment ?

   d. wat is wél blijvend aan dit onderzoek ? wat vindt Jef ervan ?

3.a. Situeer het experiment van Harry Harlow rond de rhesusaapjes en de surrogaatmoeder.

  b.  Leg uit : link de humanistische psycholoog Abraham Maslow en Harry Harlow. bespreek vanuit die optiek het experiment van Harlow ? wat is hier ergens vreemd ?

  c. bespreek het standpunt van Jef in deze controverse .

4.a. Leg uit : de eigen bijdrage van Jef tot de internationale sociale psychologie.

   b. Grappige situatie : bespreek de paradigmastrijd binnen " het geslacht " Nuttin.

   c. Bespreek het boek van zijn nonkel  over de psycho-analyse en Freud.

Internationaal erkende studie van de 'oude' Jef Nuttin.

   d. waarom is deze strijd geen onbetekend detail binnen de geschiedenis van de psychologie ?

5. Bespreek enkele opmerkingen van Jef ivm GEZONDHEIDS-en EETGEDRAG.

    leg uit : voordelen van de experimentele aanpak op dit domein.

6.a; leg uit : interne en externe attributie, populaire en academische cultuur

   b. leg uit : theorie Hoorens en Nuttin rond "mere ownership effect".

       materiële en immateriële cultuur

   c; waarom is deze kwestie ook belangrijk om de diepere motieven van gedrag te kunnen vatten ?

7.a. Leg uit : vertrouwen, (zie citaat Rogers )

Klassieke studie over onderwijs en psychologie

   b. hechting binnen verschillende psychologische paradigma's

   c. verschil sociale en gemeenschapspsychologie. ( Leo Lagrou )

   b. boekje Van Leentje, sociale psychologie. ( Aula, 1961 )

8. ACTUA , drietal relevante vragen aan de hand van de Metro.

   leg de link met de ondertitel van het boekje van Jef Nuttin, Jr.

9.- leg uit : de aanpak van Jef Nuttin heeft zowel voor- als nadelen.

Codes Leerplan VSKO: ...

CULTUURWETENSCHAPPEN - 5HUW -- OVERHEIDSMANAGER PIET VAN ROE OVER HET VLAAMSE MEDIALANDSCHAP

Citaat

" The need is to make the ad include the audience experience. The product and the public response become a single complex pattern. The art of advertising has wondrously come to fulfill the early definition of antropology as " the science of man ambracing woman ". The steady trend in advertising is to manifest the product as an integral part of large social purposes and processes. With very large budgets the commercial artists have tended to develop the ad into an ICON, and icons are not specialist fragments or aspects but unifed and compressed images of complex kind. They focus a large region of experience in tiny compass. "

Marshall McLuhan, Understanding media. The extensions of man. London, 1964. ( deze editie, herdruk 2002, Routledge Classics 2001 )

Marshall McLuhan

Piet Van Roe

Neil Postman

Vragen.

1.- Belicht de achtergronden van deze Vlaamse overheidsmanager. Bespreek het groot belang van zijn boekje binnen de logica van een veranderend Vlaams medialandschap.

2.- Leg uit : de rol van de huidige manager Sandra De Preter

3. Wat zei Ingrid Lieten over de openbare omroep bij de voorstelling van het boek van Ann De Craemer over Iran - debat De Buren, maart 2010 ?

4.- Bespreek de voornaamste stelling van Piet Van Roe op mediavlak.

5. Leg de link tussen deze stelling en het belangwekkende citaat van de Canadese denker Mc Luhan. (iconen,mensen,producten, programma's..) Geef enkele vb.

6.Verklaar volgende conce^pten a. productdiversificatie openbare omroep / in feite van iedere zender.                                    b. niche vs algemeen kader van een zender. vb. November - Vitaya : Vmma

                                              c. relatief van meerwaardezoeker / kijker

7. UW mening. Neem de middenpagina's van de Metro - TV-aanbod - en leg welke drie programma's u relevant vindt voor uw kijkgedrag - argumenteer telkens in 4 à 5 lijnen.

8. Leg uit . a. academisch veld - communicatiewetenschappen internationaal

                 b. Marshall Mc Luhan, belicht zijn achtergronden

                 c. zelfde vraag , Neil Postman

9.- a. academisch veld - communicatiewetenschappen Vlaamse universiteiten

     b. belicht de achtergronden en boeken van Els Witte - VUB

     c. zelfde vraag Els De Bens - U.Gent

10/a/ Leg uit : PAX MEDIA - PPS-beleid. leg uit spanning tussen wettelijkheid en werkelijkheid in een uiterst competitief medialandschap.

     b. leg uit : theorie van Piet rond kijkcijfers en positionnering - programmabeleid

     c. waarom staat Piet Van Roe duidelijk boven het gewoel van iedere dag ? waarom is het geen toeval dat hij werd binnengehaald als " redder" van de openbare omroep ?

Codes Leerplan VSKO: ..

Cultuurwetenschappen - CONGO

Filip De Boeck

We behandelen de volgende vragen. Het antwoordblad kan je hier downloaden en afdrukken.

Inleiding.

1.- Bespreek de drie grote methoden in de wereld van de HUW .

2.- Bespreek de positie van Filip De Boeck, antropoloog K.U. Leuven, binnen dit geheel van tegenstellingen.

3.- Leg uit : zijn magistraal boek over Congo.

4.- Verklaar de quote : het groot belang van veldwerk binnen de antropologie.

5.- Situeer het belangrijke boek van David van Rybrouck ?

Grondstellingen.

6.- Leg uit : imaginair gedrag

7.- leg de link met de Griekse denker Epicurus. (zie handboek Over Levenskunst )

8.- Bespreek een zestal grondlijnen uit de turbulente geschiedenis van Congo. zes fasen - belangrijke vraag om de huidige toestand te kunnen vatten....

9.- Waarom is de verwijzing naar de Belgische periode door de huidige generatie Congolozen uiterst seectief.

10.- Leg uit : het huidige economische veld in Congo.

11- Waarom heeft de analyse van Karel De Gucht ( Open VLD, nu EU - Handel ) enkele jaren zoveel ophef gemaakt ?

12.- Leg uit : het huidige politieke veld in Congo - zie verkiezingen van 2011.

13.- Leg uit : foute beslissing " internationale gemeenschap " - verklaar de term verkiezingsfetisjisme

Deelproblemen

14.- Leg uit : problematiek straatkinderen

14.- Informeel gedrag - artikel 15 van de G.W.

16.- Leg uit = les églises du réveil

17.- Leg uit : rol van de NGO's en zelfhulporganisaties

18.- wat stelt Broederlijk Delen ivm Congo ?

19.- Leg uit : Thierry Michel en zijn film " The Congo River ".

20.- Leg uit : KMMA - Tervuren.

Mobutu Sese Seko

Codes Leerplan VSKO: ...

CULTUURWETENSCHAPPEN--CHARLES DARWIN : Korte Situering n.a.v. Het CD-jaar 2009

We behandelen de volgende vragen. Het antwoordblad kan je hier downloaden en afdrukken.

INLEIDING.

1. Verklaar het concept : academisch veld

2. Leg uit : het levensbeschouwelijk conflict in België.

3. Drie Darwinlezingen:.

(a) Leg uit : lezing van Dirk Draulants

(b) Idem: Marc Nelissen, gedragsbioloog U.A.

(c) Leerstoel VUB - 2009, Johan Braekman.

HET LEVEN EN OEUVRE VAN C.D.

4.- Leg uit : enkele elementen uit zijn persoonlijke geschiedenis. ( zie ook Douwe Draaisma )

5.- Bespreek zijn onderzoeksmethoden, verschil met HUW ?

6.- Bespreek de gevolgen van de evolutietheorie voor het geloof.

7. -Leg uit : standpunt van C.D. inzake geloof

8. - Geef uitleg : maatschappijtheorie van Darwin

9.- Wat zegt de Britse socioloog Herbert Spencer over deze theorie.

10. Verklaar het cruciale concept hermeneutiek.( Dilthey) Bespreek drie totaal verkeerde interpretaties van de theorie van C.D.

UITLEIDING.

11.- Verklaar de zin van de Amerikaanse filosoof Michael Ruse : na 1859 kon men voor het eerst beweren dat men als wetenschapper atheïst kon zijn.

12. Verklaar omstandig : " survival of the fittest".

13. Wat bedoelt C.D. met de quote : " wat telt is van dag tot dag vooruitkomen ".(leg de link met de lessen GEW en Cul )

14. Waarom beginnen we bij de vakken GEW en CUL altijd over grote verhalen en toepassingen uit De Metro. (zie ook het belang van de lange termijn )

15. Verklaar de zin : Charles Darwin heeft onze manier van denken over mens en wereld ingrijpend veranderd. (of nog, waarom gebruikt Johan het concept " moordmachine " )

16.- Leg de link met SIGMUND FREUD en KARL MARX. Hoe definiëren zij het concept " strijd in de werkelijkheid "

17. Hoe wendt de Amerikaanse filosoof Daniel Dennett de  theorie van Darwin aan in zijn philosophy of mind.Waarom is zijn theorie sterk omstreden ? (mierenkolonie, geen overkoepelend zelf ?)

18. Evalueer deze korte lessenreeks over C.D. : Positief en aandachtspunten

Codes Leerplan VSKO: ...

Identiteit - BIJ HET AFSCHEID VAN EEN MEESTER-DENKER, Claude Lévi-Strauss, ( 1908 - 2009 )

" De etnografie verschaft me intellectuele voldoening ; als geschiedenis waarvan de ene pool  een raakvlak heeft met de geschiedenis van de wereld en de andere met mijn geschiedenis, legt ze de gemeenschappelijke ratio van die twee vormen van geschiedenis bloot. Door me de mogelijkheid te bieden studie te maken van de mens, bevrijdt de etnografie me van twijfel, want in de mens onderzoekt ze de verschillen en de veranderingen die BETEKENIS hebben voor ALLE mensen...(..)....En in de laatste plaats stilt de etnografie de rusteloosheid en de destructieve honger waarover ik al sprak, door mijn denken van een vrijwel onuitputtelijke hoeveelheid materiaal te voorzien die wordt geleverd door de diversiteit van de zeden, gewoonten en instituties. De etnografie brengt een verzoening tot stand tussen mijn karakter en mijn leven. "

CLS, 1955, Tristes Tropiques.

We behandelen de volgende vragen. Het antwoordblad kan je hier downloaden en afdrukken.

De structuralistische methode.

1. Bespreek het verschil in analysemethoden tussen de sociologie en de antropologie.

2. Leg uit : Ferdinand de Saussure als inspiratiebron voor CLS.

3. Waarom is de sociologie als wetenschap wellicht iets " relevanter" dan de antropologie ?

4. Bespreek het blijvende belang van de filosofie in de wereld van de HUW ?

5. Leg de link tussen het oeuvre van CLS en de kernconcepten van het leerplan DIVERSITEIT en IDENTITEIT.

De persoon van CLS. ( Brussel, 1908 - Parijs, 2009 )

6. Bespreek enkele relevante elementen uit het rijke leven van CLS.

7. Wat stelt hij ivm de grote wereldreligies in zijn meesterwerk " het trieste der tropen " ?

8. Bespreek het grote belang van CLS voor die deelgebieden binnen de wereld van de HUW.

9. Geef op basis van de concepten identiteit en diversiteit commentaar bij de vete tussen Jean - Paul Sartre ( 1905 - 1980 ) en CLS.

10.- Algemene vorming : l'Académie française

11.  Verklaar de titel van het boek " het trieste der tropen ".

12. Waarom geeft hij in deze studie felle kritiek op "de keukenmeidenmetafsica ".

De studie van Ton Lemaire.

13. Bespreek de intellectuele achtergronden van deze dissidente Nederlandse denker.

14. Bespreek zijn studie over Claude Lévi-Strauss.  ( 2008 )

15. Om welke redenen noemt hij " het trieste der tropen " één van de belangrijkste menswetenschappelijke studies ooit ?

16. Waarom krijgt CLS ook felle kritiek vanuit personalistische middens ?

17. Leg kort uit : de grote vier van het structuralisme, Roland Barthes, Jacques Lacan, Michel Foucault en CLS zelf..

Codes Leerplan VSKO: ...

Diversiteit en conflict -- Awee Prins en Herman De Dijn over "de cultuur van de verveling "

Awee Prins

" Tegenstrijdigheid is de vader van alle dingen ".

               Heraclitus, Efese, 5°de eeuw voor Christus

" Alleen dichters en filosofen kunnen de wereld praktisch bekijken, want alleen zij kunnen zonder illusies leven; " 

               Fernando Pessoa, Portugees dichter, 1988 - 1935.

We behandelen de volgende vragen. Het antwoordblad kan je hier downloaden en afdrukken.

1.- METHODEN VAN ONDERZOEK

1.1. Hoe zette Awee zijn onderzoek op ?

1.2. Belicht de academische achtergronden van deze Nederlandse denker.

1.3. Waarom vindt hij de Duitse existentiefilosoof Martin Heidegger uiterst belangrijk om het gedrag van de mens te begrijpen ?

1.4. Kritische zin. Waarom wordt het oeuvre van Heidegger door velen om politieke redenen sterk in vraag gesteld?

1.5. Wat is wél blijvend aan de theorie van M.H.

1.6. Waarom citeert A.P. volgende belangwekkende denkers in zijn boek ?

(a) Gustave Flaubert

(b) Samuel Beckett

(c) Blaise Pascla

(d) Sigmund Freud

1.7. Waarom heeft Prins vragen bij "een psychologie van de verveling " ?

1.8. Waarom heeft Prins vragen bij "een sociologie van de verveling " ?

1.9. Leg uit : " de filosofie is de prinses van alle wetenschappen "

2.- HET DEBAT

2.1. Leg uit : cultureel centrum De Buren, Brussel

2.2. Belicht de methoden van onderzoek van Herman De Dijn.

2.3. Situeer deze Vlaamse denker binnen het academisch veld van Vlaanderen. Leg verschil uit met Etienne Vermeersch, zijn opponent...

2.4. Waarom vindt Herman de Nederlands-Portugese Jood Spinoza een fundamentele denker ?

2.5. Leg uit : rol van de moderator Rik Torfs ? Waarom is hij bekend binnen het academisch-politieke veld van Vlaanderen ?

2.6. Rol van Jos Geysels ? Situeer deze Vlaamse politicus.

2.7. Hoe reageerde het aanwezige publiek op het debat ?

3.- UW BESTAAN, uw existentie...

3.1. Bespreek de voor-en nadelen van uw tijdsbesteding - timemanagement - zelfconfrontatie.

3.2. Mening van uw lkr. GEW/CUL, Rik U.

3.3. Hoe gaan we om met het element " verveling op school ". Leg de link met de vakken GEW/CUL, leg uit : De METRO en het citaat van Heraclitus en Pessoa.

3.4. Leg uit : het groot belang van "een dieper doel ".

3.5. Evaluatie van dit thema - uitgewerkte les II, D & C.

Afsluitende bezinningstekst.

 " Houd je ogen open

 maar waarom kijk je niet ?

 Speel je met me mee

 'Ik zie, ik zie wat jij niet ziet.'

 Toch is er iets anders

 dat meer zegt dan een feit

 Je weet het nu nog niet

 maar het zal bloeien op zijn tijd; "

Codes Leerplan VSKO: ...